اساس ، گفتند كه قيامت نيز در آن وقت [ است « 1 » ] كه خلق با خداى رسند و دقايق حقايق و بواطن خلايق ظاهر گردند « 2 » و اعمال و طاعات « 3 » همه مرتفع شود ، كه در عالم دنيا همه عمل باشد و حساب نه ، و آخرت همه حساب باشد و عمل نه . و اين روحانى است و آن قيامت كه در ملل و مذاهب « 4 » موعود و منتظر است . اين بود كه على ذكره السلام اظهار كرد . و بنابراين قاعده ، تكاليف شرعى از مردم برخاسته است « 5 » ، چه همه را در اين روز قيامت ، من كل الوجوه ، روى با خدا بايد داشتن و ترك رسوم شرايع « 6 » و عادات و عبادات موّقت « 7 » گرفتن . در شريعت فرموده بودند كه در شبانروزى پنج نوبت « 8 » عبادت خداى ، عز و جل ، بايد كردن و خداى را [ بنده ] بودن ؛ آن « 9 » تكليف ظاهر بود . در « 10 » قيامت ، به دل دايما خداى را بايد بودن و روى نفس خود پيوسته متوجه حضرت الاهى داشتن ، كه « 11 » نماز حقيقى اين است . و ، هم بر اين قياس ، همهء اركان شريعت و رسوم « 12 » اسلام را [ تأويل كردند . و حسن ، چه به تعريض و چه به تصريح ، آورده « 13 » ] كه هم‌چنان كه در دور شريعت اگر كسى طاعت و عبادت نكند و حكم [ قيامت نگاه دارد ، اعنى طاعت و عبادت ] روحانى ندارد ، او را به نكال و سياست و عقاب مأخوذ دارند و سنگسار كنند ، اگر كسى در دور قيامت حكم شريعت به كار « 14 » دارد و بر عبادات و رسوم جسمانى مواظبت نمايد ، نكال و قتل و رجم « 15 » و تعذيب بر او واجب باشد « 16 » . و [ بر ] موجب اين عقد « 17 » مزخرف و نقد مزيّف ، حسن بن محمد [ بن « 18 » ] بزرگ اميد را ، معروف « به على ذكره السلام » ، قائم قيامت خواندند « 19 » و دعوت او را دعوت قيامت . و از جملهء كسانى كه هنوز خداىپرستى و ديانت و خوف و خشيت و امانت [ درو باقى بوده

--> ( 1 ) . مجمع م ؛ ص : كه در آن وقت كه ( 2 ) . مجمع د و م : گردد ( 3 ) . مجمع م : اعمال و طاعات همه ؛ ص : اعمال طاعت ( 4 ) . مجمع د : ملك و مشاهدت ؛ ص و مجمع م و زبده : و نيز جهانگشاى جوينى ( ص 237 ) مانند متن ( 5 ) . مجمع م : برداشته است ( 6 ) . د : رسوم شرعى ( 7 ) . مجمع د : موقط ( 8 ) . مجمع د : وقت ( 9 ) . مجمع د : و خداى در آن ؛ جهانگشاى جوينى ( ص 238 ) : و خداى را بودن ؛ زبده : خداى را بنده بودن ( 10 ) . مجمع د : و در ( 11 ) . مجمع م : چه ( 12 ) . ص : رسول ( 13 ) . مجمع م و د ؛ جهانگشاى جوينى ( ص 238 ) : عبادت روحانى پندارد ( 14 ) . مجمع د : نگاه ( 15 ) . ص : زخم ؛ ديگر نسخه‌ها : رجم ( 16 ) . مجمع د : نباشد ( 17 ) . مجمع د : عقيدت ؛ جهانگشاى جوينى ( ص 239 ) : بر موجب ( 18 ) . مجمع م و د ( 19 ) . مجمع م : بزرگ اميد را به على ذكره السلام معروف و مشهور و قايم قيامت خواند ؛ يادداشت‌هاى قزوينى ج ، 3 ص 205